ΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΠΡΙΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ, ΔΕ ΘΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕΙΣ

(ΠΑΡΟΙΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ)

Κυριακή, 8 Σεπτεμβρίου 2013

Παναγία η Ξαρφανιώτισσα (των έξι ορφανών) της Ιθάκης



Στη Νότιο Ιθάκη, στο δρόμο για τον Μαραθιά, και στην περιοχή Μπρούζι, ανάμεσα σε αιωνόβιες ελιές, μέσα στο κτήμα του κ. Διονυσίου Ν. Κασσιανού, βρίσκονται τα ίχνη των ερειπίων από ένα παλαιότατο εκκλησάκι της Παναγίας της Ξαρφανιώτισσας.
Υπάρχει σχετική παράδοση γύρω από το όνομα αυτό της Παναγίας μας. Εδώ θα προσπαθήσουμε με προσοχή και πληροφορίες που συλλέξαμε να εξιστορήσουμε το γεγονός, το οποίο έγινε αφορμή για να πάρει η Παναγία μας αυτό το όνομα. Θα καταγράψουμε λοιπόν το γεγονός χωρίς να αποκλείουμε και άλλες εκδοχές ή σχετικές ιστορίες, τις όποιες με πολύ αγάπη και ενδιαφέρον θα θέλαμε να ακούσουμε και να καταγράψουμε.
 
Πριν από χίλια και πλέον χρόνια λοιπόν, πιθανόν στην περιοχή «Ρίζες», που ευρίσκεται κοντά στο «Μπρούζι», υπήρχε κάποια οικογένεια. Ο πατέρας, η μάννα και τα έξι παιδιά τους. Ο πατέρας καραβοκύρης, έλειπε αρκετό διάστημα από το σπίτι προκειμένου να εξασφαλίσει τα προς το ζην της οικογένειας. Σε κάποιο διάστημα της απουσίας του, η μάννα αφήνει αυτόν τον πρόσκαιρο κόσμο και μένουν ορφανά τα έξι παιδιά τους. Οι γείτονες όμως, τα έβλεπαν περιποιημένα, καθαρά και καλοταϊσμένα. Όταν ρωτήθηκαν τα παιδιά ποιος τα περιποιείται εκείνα, απάντησαν: «Η μανούλα».
Μα ποια μανούλα να ήταν, αφού η δική τους είχε πεθάνει από καιρό;
Παρακολούθησαν και είδαν μια μαυροφορεμένη να μπαίνει στο σπίτι των παιδιών, να κάνει τις δουλειές και κατόπιν να φεύγει και να κατευθύνεται στο εκκλησάκι που αναφέραμε στην αρχή της διήγησής μας. Μπήκε μέσα στο εκκλησάκι και εξαφανίστηκε.
Από αυτό το γεγονός πήρε το όνομα «Ξαρφανιώτισσα», γιατί προστάτευσε έξι ορφανά.
Υπάρχει και άλλη σχετική ιστορία, όπου έξι ορφανά χάθηκαν στο δάσος, περιπλανήθηκαν όλη μέρα και όλη νύχτα και «κάποια» μαυροφορεμένη γυναίκα τα προστάτευσε και τα βοήθησε να βρουν το δρόμο για το φτωχικό τους.
Ήταν η Παναγία μας!

Αν και δεν διασώζεται η αυθεντική εικόνα της «Ξαρφανιώτισσας», θα προσπαθήσουμε να περιγράψουμε, βάσει πληροφοριών, τον τύπο της εικόνας.
Είναι η Παναγία η Ελεούσα. Στο κάτω μέρος της εικόνας, υπήρχαν έξι μορφές παιδιών, σαν αγγελούδια, που τα αγκαλιάζουν τα δύο προτεταμένα χέρια της Παναγίας. Δεν υπήρχαν χρώματα αλλά ήταν σκιτσαρισμένη μόνο, μάλλον με κάρβουνο ή σινική μελάνη. Ήταν περίτεχνη και λεπτομερής.
Δεν είχε πολύ μεγάλο μέγεθος και φυλασσόταν μέσα σε θήκη με τζάμι, στο σπίτι της Μαρίας Αρμένη, μέχρι τους καταστροφικούς σεισμούς του 1953, ίσως και λίγο μετά. Από εκεί και πέρα χάνονται τα ίχνη της εικόνας.
Η φωτογραφία που δημοσιεύουμε είναι καινούργια σύνθεση από τον αγιογράφο κ. Ελισαίο Τσεκούρα, ο οποίος την φιλοτέχνησε αφιλοκερδώς καθ' υπόδειξη και προτροπή του π. Θεοδοσίου Δενδρινού.
Απεικονίζει την Παναγία μας να έχει απλωμένα τα χέρια και γύρω της τα έξι ορφανά. Στο κάτω δεξιό μέρος απεικονίζεται το λιμάνι της Ιθάκης, όπως θα φαινόταν από την περιοχή που βρίσκεται το εκκλησάκι της. Επίσης γύρω της απεικονίζεται το φυσικό περιβάλλον όπως είναι.
Θερμότατες ευχαριστίες απευθύνω στην κ. Διαμάντω Β. Μιχαλοπούλου, από το Περαχώρι για τις πολύτιμες πληροφορίες της, καθώς και στην κ. Αλεξάνδρα Γ. Δενδρινού.
Ενδόμυχη ευχή μας είναι να βρεθούν άνθρωποι που θα ενδιαφερθούν με κάθε δυνατό τρόπο ώστε να ξαναφτιαχτεί αυτό το εκκλησάκι με την τόσο όμορφη, ενδιαφέρουσα και σπάνια ιστορία. Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και τρόπος!

Ας είναι βοήθεια μας η Παναγία η Ξαρφανιώτισσα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ο ΠΑΠΟΥΛΑΚΗΣ

Παναγίες που γιορτάζουν - μεταξύ άλλων - στις 8 Σεπτεμβρίου (στο Γενέθλιο της Παναγίας). Κλικ στους τίτλους:
 Κυριακή πριν την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού τιμάται ο άγιος νεομάρτυρας Χρυσόστομος Σμύρνης και εκείνοι που μαρτύρησαν τότε, στη Μικρασιατική Καταστροφή.

Δεν υπάρχουν σχόλια: